nieuws uit NO-Overijssel

Tentoonstelling over Duits verzet

EMLICHHEIM – De aanslag op Hitler door Von Stauffenberg kennen veel Nederlanders als verzetsdaad van Duitsers in de Tweede Wereldoorlog. En van de verzetsgroep Die Weiße Rose rond broer Hans en zus Sophie Scholl hebben sommigen ook wel gehoord op de middelbare school. Maar verder?

In de Duitse buurgemeente Emlichheim besteden ze veel aandacht aan de oorlog: de concentratiekampen, de misdaden van de nazi’s en zelfs de ellende in Nederland. Holocaustoverlevende Erna de Vries vertelt over Auschwitz, de synagoge in Coevorden wordt bezocht en de Nederlandse jeugdfilm Oorlogswinter wordt vertoond. Maar ook het Duitse verzet komt aan bod. Niet om te verheerlijken, maar als waarschuwing dat nooit weggekeken moet worden. Toen niet en nu niet.

In de foyer van het gymnasium in Emlichheim is maandag 24 februari een tentoonstelling geopend die laat zien op welke verschillende manier verzet is gepleegd. Dat gebeurde door illegale krantjes te verspreiden, door joden over de grens te brengen, krijgsgevangen te helpen of door te weigeren in dienst te gaan.

Opstaan tegen racisme
De opening van de tentoonstelling Was konnten Sie tun? gebeurde door burgemeester Daniela Kösters van de Samtgemeinde Emlichheim. Volgens haar heeft de expositie ook betrekking op hier en nu, door je steeds af te vragen Wat kunnen wij doen?
Hierbij wees ze op recente verkiezingen in Duitsland. Rechts-extremisme, geweld tegen minderheden en populistische toespraken zijn niet alleen meer buiten op straat te vinden, maar hebben inmiddels een plek gekregen in de parlementen van sommige deelstaten.

Niet wegkijken
De meest simpele manier van verzet is kijken in plaats van wegkijken, zei Kösters. Actief tegenspreken, mensen die slachtoffer van racisme of geweld zijn steunen en helpen. De tentoonstelling laat zien dat dit in de nazitijd gebeurde, soms ten koste van iemands leven. Maar volgens de burgemeester is het nog steeds nodig. Zij had een interview gelezen met de Chelsea voetballer Antonio Rüdiger, die vaak slachtoffer is van racisme, maar die zich weinig gesteund voelt. Wel in woorden, maar niet in daden. Tegen de daders wordt niet opgetreden, die zitten de volgende keer weer in het stadion en beginnen opnieuw. Volgens Rüdiger heeft het racisme gewonnen, maar Kösters vindt dat verzet nodig blijft. Niet met woorden, maar door te handelen. Zoals de Duitse verzetsmensen, vaak jonge mensen, die een groot risico namen door zich te verzetten.

De reizende tentoonstelling is nog tot 19 maart te bezoeken, tussen 9.00 en 16.30 uur.